Opdracht 3 - Een besturingssysteem installeren

Doel

In deze opdracht leer je een nieuwe virtuele machine aanmaken en een besturingssysteem installeren.

Na deze opdracht kan je:

• Een nieuwe lege virtuele machine aanmaken
• Een besturingssysteem (zoals Windows) handmatig installeren
• De gastuitbreidingen installeren

Vereisten

Voor deze opdracht heb je een werkende installatie van VirtualBox of UTM nodig. Je moet ook minstens één keer een VM hebben opgestart. Is dit niet het geval? Volg dan eerst opdracht 2.

Overzicht

In deze opdracht installeren we Windows Server 2019. We slaan Linux over omdat de installatie van besturingssystemen tegenwoordig erg gelijkaardig verloopt. Wil je toch experimenteren met Linux? Dan kan je na deze opdracht zelf een andere Linux-distributie installeren in een nieuwe VM. Een overzicht van distributies vind je op https://www.distrowatch.com. Let op: sommige distributies zijn moeilijker te installeren dan andere!

Voorbereiding

Om Windows Server 2019 te installeren, heb je een installatiebestand nodig. Dit is een ISO-bestand dat je kan downloaden via deze link: https://software-download.microsoft.com/download/sg/17763.379.190312-0539.rs5_release_svc_refresh_SERVER_EVAL_x64FRE_en-us.iso

Open of installeer het ISO-bestand niet op je eigen computer. Het is alleen bedoeld voor gebruik in een virtuele machine.

Aanmaken nieuwe virtuele machine

In deze sectie kies je de juiste instructies voor jouw besturingssysteem:

• Windows, Linux of macOS met Intel-processor: volg de instructies voor VirtualBox
• macOS met Apple Silicon-processor (M1, M2, ...): volg de instructies voor UTM

VM maken in VirtualBox

Maak een nieuwe virtuele machine aan in VirtualBox met deze instellingen:

• Naam: Kies zelf een naam (bijvoorbeeld: "OS Windows Server 2019")
• Map: Laat staan op de standaardlocatie
• ISO-image: Selecteer het ISO-bestand dat je net hebt gedownload
• Type: "Microsoft Windows"
• Versie: "Windows 2019 (64-bit)"
• Vink "Verdergaan met installatie zonder toezicht" (of "Proceed with Unattended Installation") uit. We willen de installatie handmatig uitvoeren.

• Basisgeheugen: Kies minstens 4096 MB. Geef nooit meer dan de helft van je fysieke geheugen aan een VM.
• Processors: Vrij te kiezen. Geef nooit meer dan de helft van je fysieke CPU's aan een VM.

• Selecteer "Nieuwe virtuele harde schijf aanmaken"
• Vink "Pre-alloceren volledige grootte" niet aan
• Kies een grootte van minstens 50 GB

Open na het aanmaken de instellingen van de VM. Zet onder "Beeldscherm" de waarde van "Videogeheugen" op 128 MB.

Heb je in het vorige labo de instellingen aangepast om Hyper-V te gebruiken? Dan moet je dit opnieuw instellen. Ga naar "Systeem -> Acceleratie" en selecteer "Hyper-V" bij "Paravirtualization Interface".

VM maken in UTM

We hebben zelf geen screenshots voor deze sectie. De interface van UTM kan ondertussen veranderd zijn, maar de stappen blijven hetzelfde. Heb je screenshots? Bezorg ze ons gerust zodat we deze sectie kunnen aanvullen.

1. Maak een nieuwe virtuele machine aan en kies Emulate.

   • Let op: UTM emuleert een x86_64-architectuur. Dit is trager dan echte virtualisatie.

   

2. Kies daarna Windows.

   

3. Kies de volgende hardware-instellingen:

   • Machine: Intel ICH9 based PC (2009, x86_64)
   • Memory: Minimaal 4 GB
   • CPU Cores: Minimaal 2
   • Je kan meer RAM en CPU's toewijzen, maar geef nooit meer dan de helft van je fysieke geheugen en CPU's aan een VM.

   

4. Vink Install Windows 10 or higher uit, selecteer het gedownloade ISO-bestand en ga verder.

   

5. Laat de standaard schijfgrootte staan en ga verder.

   

6. Je kan optioneel een gedeelde map instellen, ga anders verder.

7. Geef de virtuele machine een naam (bv. "OS Windows Server 2019") en klik op Save.

   

Installatie van Windows Server 2019

Start je nieuw aangemaakte VM. Je krijgt de melding om op een toets te drukken om vanaf de cd/dvd te starten. Druk op een willekeurige toets om door te gaan.

Je komt in het bootmenu van de Windows-installatiewizard. Volg deze stappen:

• Kies de volgende instellingen:
  • Language to install: "English (United States)"
  • Time and currency format: "Dutch (Belgium)"
  • Keyboard or input method:
    • QWERTY: "US"
    • AZERTY: "Belgian (Period)"
• Ga verder en klik op "Install now".
• Kies "Windows Server 2019 Standard Evaluation (Desktop Experience)" uit de lijst en ga verder.
  • Let op: Kies zeker de versie met "Desktop Experience", anders heb je geen grafische interface!
• Accepteer de licentie.
• Kies "Custom: Install Windows only (advanced)".
• Er is normaal maar één schijf aanwezig. Selecteer deze en ga verder.

De installatie wordt nu uitgevoerd. De virtuele machine zal een aantal keer opnieuw opstarten. Sluit de VM niet af zolang de installatie bezig is!

Configuratie

Na de installatie start de virtuele machine opnieuw op. Wacht tot alle voorbereidingen zijn afgerond.

ISO-bestand verwijderen in VirtualBox

Verwijder eerst het ISO-bestand uit het optisch station (de cd/dvd-lezer) van de virtuele machine. Ga in het menu van je draaiende VM (niet in VirtualBox zelf) naar Apparaten -> Optische stations -> Remove disk from virtual drive.

ISO-bestand verwijderen in UTM

Verwijder het ISO-bestand uit het optisch station (de cd/dvd-lezer) van de virtuele machine. Klik rechtsboven op het cd-icoon, zoek de gemounte ISO en klik op Eject.

Gebruiker instellen

Je wordt gevraagd om een wachtwoord in te stellen voor de Administrator. Gebruik P@$$w0rd als wachtwoord. Dit is makkelijk te onthouden, maar in een echte omgeving zou je dit nooit doen.

Je kan het wachtwoord opslaan in de beschrijving van je virtuele machine. Open de instellingen van je VM en ga naar "Algemeen". Onder het tabblad "Beschrijving" kan je aanmeldgegevens bijhouden.

Na het instellen van het wachtwoord kan je aanmelden als administrator. Hiervoor moet je Ctrl + Alt + Del indrukken. Helaas reageren VirtualBox of UTM hier niet op:

• In VirtualBox moet je Hostkey + Del gebruiken. Rechtsonder in het scherm zie je welke toets je "Hostkey" is. Meestal is dit de rechter Ctrl-toets. Je kan ook via het menu van de VM gaan naar Invoer -> Toetsenbord -> Invoeren Ctrl + Alt + Del.
• In UTM kan je via het menu van de VM gaan naar Virtual Machine -> Send Key -> Ctrl + Alt + Del.

Bij de eerste aanmelding wordt gevraagd of de PC mag worden ontdekt door andere toestellen in het netwerk. Kies hier "No".

We zorgen er nu voor dat het wachtwoord van de beheerder niet verloopt. Zo hoeven we het niet telkens opnieuw in te stellen.

• Klik in het Server Dashboard op Tools -> Computer Management
• Ga in de linkse boomstructuur naar System Tools -> Local Users and Groups -> Users
• Rechtsklik op "Administrator" en kies "Properties"
• Controleer of "Password never expires" is aangevinkt

Windows updates uitschakelen

Windows Updates kunnen je virtuele machine vertragen en je virtuele schijf vergroten. Daarom schakelen we de Windows Update-service uit. In een echt bedrijfsnetwerk zou je dit nooit doen: beveiligingspatches moeten zo snel mogelijk worden geïnstalleerd.

Volg deze stappen om Windows Updates uit te schakelen:

• Klik op het Windows-logo linksonder (of druk Windows + R) en voer services.msc in.
• Je krijgt een overzicht van alle services. Zoek naar "Windows Update".
• Rechtsklik op "Windows Update" en kies "Properties".
• Stop de service.
• Zet "Startup Type" op "Disabled" zodat de service niet meer automatisch start.

Guest Additions

Gebruik je UTM? Sla deze stap dan over.

Nu installeren we de Guest Additions. Ga in het menu van je draaiende VM (niet in VirtualBox zelf) naar Apparaten -> Invoegen Guest Additions CD-image.... De image wordt dan gemount als cd-rom. Start de installatie niet automatisch? Open dan de Verkenner (Windows + E), ga naar de cd-rom en open VBoxWindowsAdditions.

Accepteer de standaardwaarden en doorloop de installatie.

Herstart daarna je VM. Als je het scherm kan vergroten en verkleinen en het beeld mee schaalt, dan is de installatie geslaagd. Je kan dit ook controleren in Windows Server via "Apps & Features". Daar zou "Oracle VM VirtualBox Guest Additions" in de lijst moeten staan.

Afsluiten

Je hebt de installatie van Windows Server 2019 voltooid. Sluit de virtuele machine af via het startmenu: klik op het stroompictogram en kies "Shut down". Geef als reden "Other (unplanned)" op en klik op "Continue".

Snapshot

Gebruik je UTM? Sla deze stap dan over.

Maak een snapshot van je virtuele machine. Zo kan je later terugkeren naar de huidige staat als er iets misgaat.

Extra

Maak een nieuwe virtuele machine aan en installeer een Linux-distributie naar keuze. Let op: kies de juiste architectuur bij het downloaden van het ISO-bestand. Gebruik je VirtualBox? Installeer dan ook de Guest Additions.