verband

(EN: association)

Bij analyse van twee variabelen spreken we van een verband als de waarden van de ene variabele systematisch veranderen als de waarden van de andere variabele veranderen. Met andere woorden, als je de waarde van de ene variabele kent, dan kan je -tot op zekere hoogte- de waarde van de andere variabele voorspellen.

Meestal gaan we er van uit dat de ene variabele een zekere invloet uitoefent op de andere. De variabele waarvan we vermoeden dat die de invloed uitoefent, noemen we de onafhankelijke variabele. De variabele waarvan we vermoeden dat ze beïnvloed wordt, noemen we de afhankelijke variabele.

Onderzoekers moeten er op letten dat, als er een verband gevonden wordt tussen twee variabelen, dat niet noodzakelijk een oorzakelijk verband impliceert. De "invloed" kan in de omgekeerde richting gaan, of beide variabelen kunnen beïnvloed worden door een derde, niet onderzochte, variabele. Een oorzakelijk verband aantonen vraagt een specifieke onderzoeksopzet, waarbij de onderzoeker de invloed van alle andere variabelen uitsluit.