steekproeffouten
(EN: sampling errors)
Wanneer onderzoekers een populatie onderzoeken op basis van een steekproef, dan worden er sowieso fouten gemaakt, d.w.z. dat resultaten van metingen en analyses binnen de steekproef niet zullen overeenkomen met de werkelijke waarde over de gehele populatie.
De manier waarop we een steekproef nemen kan invloed hebben op de resultaten.
steekproeffout
We kunnen te maken hebben met willekeurige of systematische steekproeffouten:
willekeurige steekproeffout
Willekeurige steekproeffouten zijn enkel aan het toeval te wijten en kan je niet vermijden. Telkens je een aselecte steekproef neemt, zal je binnen die steekproef een ander resultaat krijgen.
systematische steekproeffout
Een systematische steekproeffout is erger, want kan er voor zorgen dat de resultaten vertekend zijn en dus niet meer representatief voor de populatie. Voorbeelden van systematische steekproeffouten:
- In een online enquête worden enkel personen met toegang tot internet geselecteerd. Deze steekproef is dus niet meer aselect.
- Als je een enquête afneemt waar mensen vrijwillig aan deelnemen, dan heb je meer kans dat mensen deelnemen die ook in het onderwerp geïnteresseerd zijn. Dat kan ook impact hebben op de resultaten.
niet-steekproeffout
Na het nemen van de steekproef kunnen ook fouten gemaakt worden bij het meten en analyseren. In dit geval spreken we van niet-steekproeffouten en ook hier maken we onderscheid tussen willekeurige en systematische:
willekeurige niet-steekproeffout
Hieronder plaatsen we gevallen waar bv. een respondent per ongeluk een verkeerd antwoord selecteert of invult in een enquête.
systematische niet-steekproeffout
Voorbeelden:
- een meettoestel is verkeerd geijkt en geeft systematisch een iets hogere waarde dan de werkelijkheid
- respondenten onder- of overschatten intentioneel de werkelijkheid (bv. bij een vraag over hoeveel je dagelijks rookt of alcohol drinkt)